Trombosit düşüklüğü

Plt Nedir? Yüksekliği, Düşüklüğü, Normal Değerleri

SON GÜNCELLEME: Nisan 9, 2018

Plt, Platalet ya da Trombosit ne demek? Plt ya da platalet düşüklüğü neden olur? Trombosit değerleri yüksekliği ne anlama gelir? Normal değerleri nedir?

Plt, platelet kelimesinin kısaltılmış şekli olup diğer adı trombosittir. Plateletler kan dolaşımında bulunan ve pıhtılaşmayı sağlayarak kanamayı durduran hücresel elemanlardır. Trombosit kelimesinin kökü olan tromboz pıhtı manasını taşır. Trombositler ya da plataletler kemik iliğinde bulunan megakaryosit adı verilen kök hücrelerden orijin alırlar. Trombositlerin hücre çekirdeği yoktur ve disk benzeri bir görünüme sahiptir. Plateletler beyaz kan hücreleri ve kırmızı kan hücrelerinden daha küçüktür.

Damar yaralanmalarında pıhtılaşmanın sağlanması görevi trombositler tarafından sağlanır. Kan damarlarınızda bir yaralanma veya kesilme olduğunda, plateletler bölgeye yapışır. Kimyasal sinyaller göndererk diğer pıhtılaşma ajanlarının bölgeye çağrılmasını sağlar.  Tıkaç oluşturmak için plateletler birbirlerine bağlanırlar. Tıkaç oluşturulduktan sonra oluşan pıhtıyı bir arada tutmak için başka faktörler de tıkaca yapışır.

Trombosit normal değerleri

Normal değer aralıkları laboratuvara göre biraz değişiklik gösterebilir. Bazı laboratuvarlar farklı ölçümler kullanır veya farklı örnekleri test edebilir. Bu sebeple test sonuçlarınız hakkında doktorunuzla konuşmanız gerekir.

Kandaki normal trombosit sayısı, kabaca mikrolitre başına 150.000 ila 400.000 trombosit (mcL) şeklinde ifade edilebilir..

Trombosit Referans Değeri:

150.000-400.000 /mcL şeklinde kısaltılmış olarak belirtilir.

Plt kan tahlili için önceden aç kalma vs gibi herhangi bir ön hazırlık gerekli değildir. Kolunuzdaki bir toplardamardan kan örneği alınarak test yapılabilir. Enjektörle kan almak için damara girildiğinde, bazı insanlar hafif bir acı hissederler. Diğerleri sadece batma hissi duyarlar. Daha sonra, bölgede zonklama veya hafif bir morarma olabilir. Bu durum da geçici olup kısa sürede kaybolur.

Trombosit Sayımı Neden Yapılır?

Kanınızdaki trombosit sayısı birçok hastalıktan etkilenebilir. Kan pıhtılaşması ya da kanama olduğunda nedenini saptamak için plt tahlili kullanılır. Trombosit sayımı mevcut hastalıkların takibini yapmak ya da başka hastalıkları teşhis etmek için yapılabilir.

Plt neden düşer? Trombositopeni nedir?

Trombositopeni kandaki platelet sayısının normal değerin (150.000 /mcL) altına inmesidir. Platelet sayısı 50.000 / mcL’nin altına düştüğünde kanama riski çok artmıştır. Günlük aktiviteler sırasında bile kanama olabilir.

Plt düşüklüğü 3 ana nedenden ortaya çıkabilir:

  • Kemik iliğinde yeterli trombosit üretilemiyor olabilir.
  • Kan dolaşımında trombositler yok ediliyor olabilir.
  • Dalakta veya karaciğerde trombositlerler yok ediliyor olabilir.

Bu sorunlara yol açabilen nedenlerden en yaygın görülenleri;

  • Kemoterapi veya radyasyon gibi kanser tedavileri platelet kök hücrelerine zarar vererek düşüklüğe neden olur.
  • Çeşitli ilaçların kullanımı
  • Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla trombositler gibi sağlıklı vücut dokusuna saldırdığı ve tahrip ettiği otoimmün bozukluklar (SLE, ITP)
  • Lösemi, lenfoma gibi kemik iliğine zarar veren kanserler
  • Aplastik anemi adı verilen kan hastalığı
  • Wiskott-Aldrich veya May-Hegglin sendromu gibi ailesel hastalıklar
  • Suçiçeği, kabakulak, kızamıkçık, HIV veya Epstein-Barr gibi virüs enfeksiyonları

Trombositleriniz düşükse, kanamayı nasıl önleyeceğiniz ve kanama geçirmeniz halinde ne yapmanız gerektiği konusunda doktorunuzla görüşün.

Plt düşüklüğü belirtileri

  • Ciltte kolay, sık ve aşırı morarma
  • Halsizlik, yorgunluk
  • Yaralanma durumunda aşırı kanama
  • Kadınlarda aşırı regl kanaması
  • Sarılık
  • Dalakta büyüme
  • İdrar ya da dışkıda kan
  • Baş ağrıları

Trombosit düşüklüğü tedavisi

Trombositlerde aşırı düşüklük söz konusu değilse tedaviye gerek olmayabilir. Düşüklüğe neden olan altta yatan hastalık tedavi edildiğinde plt değerleri de normale gelebilir. Eğer kullandığınız bir ilaç düşüklüğe neden oluyorsa ilaç değişimi yapılabilir.

Geçmeyen ciddi trombositopeni durumlarında farklı tedavi seçenekleri kullanılabilir:

  • Vücudunuzun trombositleri yok etmesini durdurmak için steroid adı verilen ilaçlar kullanılabilir.
  • Kan veya trombositler sağlıklı bir kişiden size nakledilebilir.
  • Dalağınızı ameliyatla çıkarmak faydalı olabilir.

Trombositleriniz düşük olduğunda kanamayı önlemek için:

  • Aspirin ve ibuprofen gibi kan sulandırıcı ilaçlardan ve bitkisel takviyelerden kaçınmak
  • Alkol kullanmaktan kaçınmak gerekir, çünkü kanamayı daha da kötüleştirebilir.
  • Sakatlanabileceğiniz futbol ya da boks gibi sporlardan uzak durmak önemlidir.
  • Diş eti kanamasını önlemek için yumuşak bir diş fırçası kullanılmalıdır.
  • Arabada emniyet kemeri takmalı ve yaralanmaları önlemek için elektrikli aletlerle çalışırken eldiven ve gözlük kullanmalısınız.

Trombosit Düşüklüğünde Neler Yenmeli?

Trombosit sayısını artıran yiyeceklerden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Kabak
  • Havuç
  • Lahana
  • Tatlı patates
  • Ispanak
  • Kereviz
  • Yeşil mercimek
  • Antep fıstığı
  • Papaya
  • Pancar suyu
  • Süt
  • Yumurta
  • Karaciğer
  • Nar
  • Buğday çimi
  • Bal kabağı
  • C vitamini açısından zengin portakal, limon, mandalina, çilek, kivi gibi meyveler
  • Hint üzümü
  • Susam yağı

Trombosit yüksekliği (Trombositoz) ne anlama gelir?

Kan platelet sayısının 400.000 /mcL’nin üstüne çıkması trombositoz olarak adlandırılır. Bu vücudunuzun olması gerekenden fazla üretim yaptığı anlamına gelir. Platelet yüksekliği nedenleri;

  • Kandaki kırmızı kan hücrelerinin normalden daha erken yıkıldığı bir tür anemi (hemolitik anemi)
  • Düşük demir, orak hücre hastalığına bağlı anemi
  • Bazı enfeksiyonlardan sonra, büyük cerrahi veya travma
  • Kanser
  • Bazı ilaçlar
  • Polisitemi vera denilen kemik iliği hastalığı
  • Bilinen bir neden olmaksızın çok fazla trombosit yapılmasını sağlayan kemik iliği (primer trombositemi)
  • Dalağın yakın zamanda cerrahi olarak alınması

Yüksek trombosit sayısı olan bazı kişilerde kan pıhtılaşma riski vardır. Kan pıhtıları ciddi tıbbi sorunlara yol açabildiğinden, bu gibi durumlarda acil destek gereklidir.

Plt’yi Düşüren Yiyecekler

Öncelikle trombosit sayısını artıran yukarıda saydığımız yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Trombosit sayısını düşüren yiyecek ve içecekleri sıralayacak olursak;

  • Günde en az 2 lt su
  • Çiğ sarımsak
  • Kuşburnu çayı (10 dakika demlenmiş) : Günde 2 defa Kuşburnu çayı içmek plt sayısını düşürmede son derece etkilidir.
  • Üzüm çekirdeği
  • Erik
  • Aloe vera suyu
  • Nar
  • Ton balığı, somon, sardalya ve ringa balığı gibi omega 3 bakımımdan zengin balıklar
  • Salatalık
  • Mantar
  • Turp
  • Tarçın
  • Kahve

CBC Nedir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Kaynaklar:

https://m.wikihow.com/Main-Page

Ayrıca kontrol et:

Skolyoz Derecesi Hesaplama

İÇİNDEKİLER Skolyoz Derecesi HesaplamaSkolyoz Derecesi Hesaplama İçin Farklı Bir Yöntem Skolyoz Derecesi Hesaplama yazımız içerisinde …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir