Metabolizma Nedir, Nasıl Çalışır

Metabolizma Nedir, Nasıl Çalışır

Metabolizma Nedir, Nasıl Çalışır, İnsan yürürken, koşarken, ya da herhangi bir hareket yaparken enerji şarttır. Gündelik eylemlerinde kaslarını hareket ettirebilmek için enerji i gereksinir. İnsan hiç farkında olmadan vücudundaki kimi kaslar sürekli hareket halindedirler. Örneğin, hareketsiz bir durumda otursa bile, gözlerini kırpar. Bağırsakları: vermiş olduğu yemeği sindirim sisteminde ilerletir.

 

Kaslar kullanılmasa da, enerji harcanmasına neden olan daha başka şeyler de olmaktadır. Örneğin, insan büyüyüp gelişirken, hatta büyümenin durmasından sonra da, hücreler yıkılıp yenilenirler. Artık ürünler, vücuttan dışarı atılmak üzere toplanır. Vücudu sıcak tutabilmek için enerjiye gereksinim vardır. Vücudun düzenli çalışabilmesi için aynı, ya da az çok aynı sıcaklıkta kalması gerekir. Sağlıklı vücutta ağız sıcaklığı 37°C’tır. Enerjinin varlığını gereksinen ve bir canlının yaşamını devam ettiren vücut süreçlerinin tümüne ,birden metabolizma adı verilir.

Metabolizma Nedir, Nasıl Çalışır
Metabolizma Nedir, Nasıl Çalışır görsel

Metabolizma, enerji sağlayan, enerji harcayan, ya da enerji depo eden süreçleri kapsar. Metabolizma durunca vücut da ölür. Bazen metabolizma, vücudun yapımında enerjiden yararlanan bütün süreçleri kapsayan anabolizma ile, maddelerin enerjiyi serbest bırakmak üzere parçalandığı süreçlerin tümünü kapsayan katabolizma olarak ikiye ayrılır. Bu süreçler durmadan vukua gelmektedir.

 

İnsan enerjiyi yediği besinlerden alır. Yiyecekler üç ana maddeden, ya da besinden oluşur. Bunlar, ekmek ve patates gibi yiyeceklerde bulunan karbonhidratlar. tereyağı gibi yiyeceklerde bulunan yağlar, et ve yumurta gibi yiyeceklerde bulunan proteinlerdir. Bu besinlerin tümü de molekül adı verilen küçük parçacıklardan oluşmuştur. Moleküller ise atom adı verilen daha küçük parçacıklardan oluşurlar. Enerji, atomları moleküller halinde bir arada tutan bağların içinde tutulmuş durumdadır. Metabolizmada enerji besinden vücuda geçer. İnsan, besin olarak bitkileri ve hayvanları yer.

 

Hayvanlar ise bitkileri, ya da bitki yiyen başka hayvanları yerler. Çoğu bitkiler besin maddelerini kendileri oluşturabilirler. Yeşil bitkilerde klorofil adlı yeşil bir boya maddesi vardır. Klorofil ışığı tutabilir. Işık da bir enerji biçimidir. Bitki, bu enerjiyi şeker adlı karbonhidratın molekülleri içine depo eder. Şeker, yapraklar aracılığı ile havadan alınan karbon dioksit gazı ile, kökler aracılığı ile topraktan alınan sudan oluşturulur. Oksijen artık bir madde olarak atılır. Özetlersek:
karbon + su + ışık = şeker + oksijen dioksit enerjisi Fotosentez adı verilen bu olay bitki metabolizmanın bir bölümünü oluşturur:

Şeker, esas olarak bitkinin yapraklarında oluşur, sonra da bitkinin öbür kısımlarına taşınır. Ya enerji sağlamak üzere kullanılır, ya da bir başka karbonhidrat olan nişasta şeklinde depo edilir. Bitki, oluşturduğu şekerden yararlanarak yağ ve protein üretir. Bitkiler aynı zamanda vitamin denilen maddeleri de üretirler. Vitaminler vücut için büyük önem taşırlar. Bir vitaminin eksik olması halinde vücutta bir yetmezlik hastalığı baş gösterir.
Demek ki, hayvanlar vitaminleri. mineralleri, proteinleri, karbonhidratları ve yağları bitkilerden sağlarlar.

Canlıların kendilerine gerekli olan enerjiyi sağlamak için karbonhidratlardan nasıl yararlandıklarına gelince. Nişasta gibi iri moleküllü karbonhidratlar sindirim sisteminden kana geçemezler. Bunlar önce, daha küçük molekülleri olan karbonhidratlara parçalanırlar. Buda sindirim olayıyla sağlanır .. Karbonhidratlar glikoz adlı basit şekeri oluşturmak üzere sindirilir. Glikoz kanla hücrelere taşınır. Glikoz moleküllerinde bulunan bağların kopması ile enerjinin serbest kaldığı yer, işte bu hücrelerdir.

Glikoz moleküllerindeki enerjinin bırakılması için oksijene gerek vardır. Bitkiler, havadaki, ya da suda erimiş durumdaki oksijeni hücre çeperleriyle alırlar. Balık ise oksijen i sudan, solungaçları aracılığıyla alır. İnsan ise oksijeni havadan akciğerleri aracılığıyla alır. Bitkilerde oksijen hücrelere yayınma yoluyla ulaşır. Balık gibi hayvanlarda ve insanda oksijen hücrelere kanla taşınır. Oksijen alarak glikozdan enerji sağlamak için bu oksijeni kullanma olgusuna solunum adı verilir. Glikozun parçalandığı kimyasal tepkime şu şekil de yazılabilir:
glikoz + oksijen = karbon dioksit + su + enerji Bu olay bir aşamada gerçekleşmez.

Ayrıca kontrol et:

Sağlık İçin Mutlaka 3 Öğün

Sağlık İçin Mutlaka 3 Öğün Sağlık İçin Mutlaka 3 Öğün, Herkesin mutlaka her gün, 3 öğün yemek …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

close