Kabakulak Neden Olur? Kaç Günde Geçer? Belirtileri, Tedavisi

Kabakulak, öncelikle parotis bezlerini etkileyen viral bir enfeksiyondur. Parotis bezleri kulaklarımızın önünde bulunan büyük tükrük bezleridir. Parotis bezi her insanda çift olarak bulunur. Kabakulak bezlerden birini ya da ikisini birden etkileyebilen bir enfeksiyondur.

Kabakulak tükrük bezi tutulumu
Kabakulak parotis tükrük bezini tutar

Tüm dünyada kabakulak aşısı rutin hale gelene kadar enfeksiyon oldukça sık olarak görülmekteydi. Günümüzde ise artık aşılama sayesinde hastalığın sıklığı önemli ölçüde azalmıştır. Hastalık işitme kaybına sebep olabilir. Spesifik tedavisi de yoktur. Bu nedenle aşılama çok önemlidir.

Kabakulak neden olur? Kabakulak etkeni, virüsü

Hastalık, kabakulak virüsünün neden olduğu bir enfeksiyondur. Durumdan etkilenmiş bir kişiden solunum salgıları (örn., Tükrük) yoluyla bulaşabilir. Etken ile temas sonucu virüs solunum yolundan tükürük bezlerine giderek çoğalır ve bezlerin şişmesine neden olur.

Virüsü, kapan kişileden yaklaşık 15 gün boyunca bulaşıcıdır. Virüs belirtilerin görülmeye başlamasından 7 gün önce ve başlandıktan sonra 8 güne kadar bulaşır. Kabakulak virüsü, özellikle çocuklarda enfeksiyonun yaygın bir nedeni olan paramyxovirus ailesinin bir parçasıdır.

Kabakulak kaç yaşında olur?

En sık olarak 5 ila 10 yaş arasındaki çocuklarda görülür.6 aydan küçük bebeklerde görülmez. Genellikle 40 yaş üstü kadın ve erkeklerde de rastlanmaz. 40 yaş üstünde sıklıklasbelirti vermeden geçtiği için hastalığı geçirip geçirmediği bilinmez.

Kabakulak belirtileri nelerdir?

Hastalığa yakalanan bazı insanlarda herhangi bir belirti görülmez. Bazı bireylerde ise hafif belirtiler bulunur. Belirtiler genellikle virüse maruz kaldıktan yaklaşık 2 ila 3 hafta sonra ortaya çıkar. Virüsün vücuda girmesi ile belirtilerin ortaya çıkması arasında geçen süreye kuluçka süresi denir. Bu süreden sonra aşağıdaki belirtiler görülür;

  • Yüzünüzün bir veya iki tarafında şişmiş, ağrılı tükürük bezleri (parotis bezinin ililtihaplanmasına parotitis denir.)
  • Ateş
  • Baş ağrısı
  • Kas ağrıları
  • Halsizlik ve yorgunluk
  • İştah kaybı
  • Mide bulantısı
  • Eklem ağrıları
  • Çiğneme veya yutma sırasında ağrı
  • Ağız kuruluğu

Kabakulakta görülen birincil ve en bilinen belirti yanaklarda şişmeye neden olan şişmiş tükürük bezidir. Aslında, “kabakulak” terimi de kulak önündeki kabarıklıktan esinlenerek ortaya çıkmıştır.

Kabakulak yanakta şişlik

Yetişkinde kabakulak belirtileri

Çocuklarda olduğu gibi, erişkinde görülen  hastalığa da bulaşıcı bir virüs neden olur. Yetişkinlerde de en belirgin semptom, tükrük bezlerinin şişmesidir. Halsizlik, yorgunluk, eklem ağrısı, ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, yanakta hassasiyet, çineme ve yutma sırasında ağrı görülen diğer belirtilerdir.

Yetişkinlerde sağırlık ya da pankreatit gibi kabakulakğın bir sonucu olarak ortaya çıkabilecek komplikasyonlar bulunur. Fakat çoğu insan herhangi bir sorun yaşamadan iyileşir. Ergenliğe giren erkekler arasında yüzde 30’a varan oranda testiste iltihap sonucu ağrı ve şişlik görülebilir. Eğer her iki testis etkilenirse kısırlık meydana gelir.

Erişkinlerde kabakulağa ikincil;

  • beyin zarlarının iltihabı olan menenjit,
  • beyin dokusu iltihabı,
  • meme dokusu iltihabı,
  • erkekte testis iltihabı ve kısırlık
  • kadınlarda yumurtalık iltihabı, kadınlarda kısırlık yapmaz
  • pankreatit
  • sağırlık görülme sıklığı çocuklara oranla daha fazladır.

Kabakulak ne kadar sürer? Kaç günde geçer?

Tükrük bezlerinde meydana gelen şişlik 10-12 günde inerek kaybolur. Ateş, baş ağrısı, kas ağrıları ve iştah azalması genellikle 7-10 gün sürer.

Belirtiler pankreatit, menenjit gibi ikincil bir enfeksiyon gelişmezse, ilk başladığı günden yaklaşık 12-15 gün sonra tamamen kaybolarak iyileşir.

Kabakulak tanısı nasıl konur?

Doktorunuz sizin sizin veya çocuğunuzun hastalığa yakalandığını düşünürse, bir virüs kültürü veya kan testi isteyebilir. Bağışıklık sistemi normalde bir enfeksiyonla savaşmanıza yardımcı olan antikorlar yapar. Hastalık varsa, kan testinde virüsle savaşan antikorlar bulunur. Kültürde de virüsün üremesiyle tanı konur.

Kabakulak Tedavisi

Hastalığa virüsler neden olduğu için, antibiyotikler etkili değildir. Neyse ki, çoğu çocuk ve yetişkin komplike olmayan vakaların yaklaşık iki hafta içinde tamamen atlatır.

Genel bir kural olarak, tanı konduktan 1 hafta sonra bulaşıcı sayılmazsınız. Bu süre sonunda işinize veya okulunuza güvenle geri dönebilirsiniz.

Eğer sizde veya çocuğunuzda enfeksiyon varsa, zaman ve dinlenme en iyi tedavidir. İyileşmenin hızlandırılması için doktorunuzun yapabileceği çok az şey var. Ancak ağrı ve rahatsızlığı hafifletmek ve başkalarına bulaşmasına engel olmak için bazı adımlar atabilirsiniz.

  • Ateş düşene kadar yatak istirahati
  • Hastalığın başkalarına yayılmasını önlemek için kendinizi veya çocuğunuzu diğer insanlardan uzak tutun. Kabakulak hastalığı olan bir kişi, belirti ve semptomların başlamasından bir hafta kadar önce ve sonrasında bulaşıcı olabilir.
  • Belirtileri hafifletmek için doktorunuzun önerdiği ağrı kesici ilaçları kullanabilirsiniz.
  • Şişmiş tükürük bezlerin ağrısını hafifletmek için sıcak veya soğuk kompres yapın.
  • Çok fazla çiğneme gerektiren gıdalardan kaçının. Bunun yerine, besleyici çorbalar içebilirsiniz. Patates püresi veya pişmiş yulaf ezmesi gibi et suyu içeren çorbalar veya yumuşak gıdalar deneyin.
  • Turunçgiller grubu meyveleri veya bunların suları gibi tükürük üretimini teşvik eden ekşi gıdalardan kaçının.
  • Bol miktarda sıvı tüketin.
  • Gelişebilecek komplikasyonlar, ikincil enfeksiyonlar için tetikte olun.

Doktorunuzu aramanız gereken durumlar

  • 39 C veya daha yüksek ateş
  • Yeme ya da içme sorunu
  • Zihinsel karışıklık veya yönelim bozukluğu
  • Karın ağrısı
  • Erkeklerde, testis ağrısı ve şişmesi

Kabakulak Aşısı

Kabakulak bulaşıcı bir hastalık olduğundan aşılama önemlidir. Kızamık-kızamıkçık-kabakulak şeklinde üçlü aşısı vardır. Çocuklarda ilk doz 12 aylıkken. İkinci doz 6 yaşında yapılır. Bu şekilde aşılama genellikle ömür boyu süren %95 oranında koruma sağlar.

Bir önceki yazımız olan Tuberoskleroz Nedir? Belirtileri ve Tedavisi başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ediyoruz.

Ayrıca kontrol et:

Basur için hangi doktora gidilir

Basura Hangi Doktor Bakar?

Basura hangi doktor bakar? Basur için hangi doktora gidilir? Basura hangi bölüm bakar? Hemoroid için hangi …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

close